Zastosowanie sody oczyszczonej w kuchni

Soda oczyszczona znana jest ludziom od lat, znaleźć ją można w prawie każdym domu. Sprawdź, czy znasz wszystkie jej kulinarne zastosowania – niektóre z nich z pewnością cię zaskoczą.

Soda oczyszczona to inaczej wodorowęglan sodu, który posiada miękką krystaliczną strukturę cząsteczkową (dzięki czemu jest to związek lekko żrący, a to powoduje jego działanie czyszczące), neutralizuje kwasy (utrzymuje ph w pobliżu neutralnego poziomu – dzięki czemu pochłania zapachy i usuwa tłuszcz i brud, które składają się z kwasów tłuszczowych), powoduje fermentowanie i rośnięcie ciasta (w połączeniu z kwasem neutralizuje go, przy czym wydziela się dwutlenek węgla, który uwięziony w mące powoduje jej uniesienie), a także charakteryzuje się właściwościami pochłaniania zapachów (zapachy też opierają się na kwasowości – soda je chemicznie neutralizuje, a nie tylko maskuje, jak robi to większość produktów dostępnych w sklepach). Przy tym jest to środek zupełnie nieszkodliwy dla środowiska.

 

Słodkości i wypieki:

  • uwaga na początek: sodę dodaje się do suchych składników ciasta;
  • utrzymuje wilgotność polewy na cieście i zapobiega jej pękaniu (szczyptę sody dodaj do polewy przed rozsmarowaniem na cieście),
    nadaje ciemniejszą i bardziej wyrazistą barwę czekoladowemu ciastu (1 łyżeczka sody dodana do sypkich składników),
  • składnik dobrze znanej w Wielkiej Brytanii mąki spulchniającej domowej roboty (3 1/2 szklanki mąki, 1 3/4 łyżeczki proszku do pieczenia, 1 3/4 łyżeczki sody oczyszczonej, 1 3/4 łyżeczki soli),
    zamiennik drożdży w babeczkach śniadaniowych (1 łyżeczka sody oczyszczonej zamiast drożdży),
  • zamiennik proszku do pieczenia w potrawach zawierających zsiadłe mleko, maślankę, jogurt, czekoladę, miód lub melasę (czyli produkty zawierające kwas),
  • sprawia, że gofry są lekkie i miękkie (zamiast mleka dodaj do gofrów maślankę ze szczyptą sody),
  • poprawia puszystość omletu (1/2 łyżeczki sody na każde 3 jajka),
    niezbędna przy zastąpieniu w wypiekach cukru miodem (2/3 szklanki miodu z dodatkiem połowy łyżeczki sody oczyszczonej zamiast szklanki cukru; w całym przepisie zmniejsz ilość płynu o 1/4 szklanki i piecz w temperaturze o 15 stopni niższej – dzięki temu wypiek nadmiernie nie zbrązowieje);
  • cierpkie jeżyny dodawane do wypieków można dodatkowo dosłodzić dodając przed posypaniem ich cukrem pół łyżeczki sody oczyszczonej (soda zneutralizuje cierpkość, dzięki czemu będą wydawały się słodsze);

 

Gotowanie:

  • soda zapobiega zwarzeniu się gotowanego mleka (wystarczy dodać do mleka szczyptę sody),
  • szczypta sody oczyszczonej dodana do ziemniaków w czasie rozgniatania poprawia puszystość puree ziemniaczanego;
  • 1 łyżeczka sody dodana do placków ziemniaczanych sprawia, że stają się one łatwiejsze do trawienia;
  • soda zapobiega krystalizowaniu się syropów (szczyptę sody dodaj do gotującego się syropu);
  • szczypta lub dwie sody oczyszczonej pozwala na nowo połączyć składniki sosu, kiedy zaczynają się rozdzielać;
  • szczypta sody dodana do szwajcarskiego fondue na chwilę przed podaniem pozwala lepiej połączyć wszystkie składniki

 

Mięso:

  • dodaj odrobinę sody do wody, w której myjesz drób (pozwala to na nieosadzanie się osadu), po umyciu drobiu wodą z dodatkiem sody jeszcze raz opłucz mięso czystą wodą;
  • twarde mięso stanie się bardziej delikatne, jeśli na kilka godzin przed płukaniem i gotowaniem natrzesz je sodą;
  • pozbądź się nieprzyjemnego posmaku ryby umieszczając surową rybę na pół godziny w 1 litrze wody z rozpuszczonymi dwiema łyżkami stołowymi sody; przed przygotowaniem ryby jeszcze raz opłucz ją w wodzie i wysusz;

 

Warzywa i owoce:

  • sposób na utrzymanie śnieżnobiałego kalafiora w czasie gotowania, a także na pozbycie się jego intensywnego, przykrego zapachu: do wody dosyp 1 łyżeczkę sody;
  • mycie owoców i warzyw: umyj je wilgotną gąbką oprószoną sodą oczyszczoną; następnie warzywa i owoce opłucz czystą wodą;
  • sposób na pozbycie się pestycydów i zanieczyszczeń z warzyw: umyj warzywa w roztworze wody i 2-3 łyżek stołowych sody oczyszczonej;
  • pozbądź się gorzkiego posmaku z gotowanej rzepy i gorczycy sarepskiej (do wody, w której gotujesz warzywa dodaj pół łyżeczki sody);
  • szczypta sody dodana do gotującej się kapusty sprawia, że staje się delikatniejsza;
  • warzywa gotowane na parze uzyskają intensywniejszy kolor, jeśli dodasz do nich odrobinę sody (uwaga! lepiej jednak, jeśli w tym charakterze użyjesz soku z cytryny lub octu, gdyż słyszy się opinie, że soda może pozbawić warzywa niektórych witamin i substancji odżywczych);
  • soda neutralizuje kwasowość kompotu z rabarbaru i gotowanej cierpkiej żurawiny, dzięki czemu uzyskasz szłodycz bez użycia zbyt dużej ilości cukru (do zagotowanej już żurawiny dodaj 1 łyżeczkę sody, zamieszaj i ponownie zacznij podgrzewać owoce, następnie do miękkiej żurawiny dodaj mniejszą ilość cukru niż zaleca przepis i zagotuj; natomiast surowy rabarbar zamocz w zimnej wodzie z dodatkiem szczypty sody (woda będzie czarna), wyjmij go, włóż do garnka z czystą wodą i zagotuj;
  • szczypta sody dodana do sosu pomidorowego sprawi, że będzie on mniej kwaśny;
  • dodaj szczyptę sody oczyszczonej do śmietany, którą zabielasz zupę pomidorową – śmietana na pewno się nie zwarzy (sodę dodaj przed dodaniem pomidorów)Napoje:
  • soda zmniejsza kwasowość kawy oraz innych produktów o wysokim poziomie kwasowości – wystarczy, że wsypiesz szczyptę sody do filiżanki napoju;
  • zmiękcza przegotowaną wodę do picia, a także redukuje poziom skażenia wody ołowiem i miedzią (1 łyżeczka sody na 4 litry wody);
    jest niezastąpiona w przygotowaniu napojów gazowanych – do szklanki soku pomarańczowego, grejfrutowego lub cytrynowego dodaj 1/4 łyżeczki sody (taki dodatek zmniejszy także kwasowość soku);
  • pomaga uniknąć mętnienia herbaty parzonej z torebki – wystarczy, że dodasz odrobinę sody podczas parzenia napoju

 

Soda ratuje sytuację:

  • soda uratuje ciasto, jeśli zabraknie ci drożdży – dodaj w równych proporcjach sodę oraz sproszkowaną witaminę C lub kwas cytrynowy (ciasto przygotowane na bazie takiego zamiennika drożdży nie musi rosnąć przed pieczeniem);
  • szczypta sody uratuje potrawę, do której dodałeś za dużo octu (zniweluje nadmierną kwasowość)

 

Jak sprawdzić, czy soda jest świeża?
Wystarczy, że do pół łyżeczki sody dodasz kilka kropel octu lub soku z cytryny – jeśli nie zacznie silnie bulgotać oznacza to, że soda jest stara i nie spełni swojej roli.

 

Źródło: Lansky V., Soda oczyszczona – 500 praktycznych zastosowań


Dodaj komentarz